Home / Քերականություն / Դաս 2 / Materials
A+ R A-
Materials
Materials

Materials (8)

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Curabitur eget nisi velit, adipiscing consectetur orci. Donec lobortis ornare felis non luctus. Quisque aliquet posuere libero at molestie.


Table of Contents

Todd B. Krause and Jonathan Slocum

Note: this page is for systems/browsers with Unicode® support, including the full Armenian script. Versions of this page rendered in alternate character sets are available via links (Romanized and Unicode 2) in the upper-left margin.
Lessons

0. Introduction to Classical Armenian
1. Matthew 5:1-16
2. Moses of Khoren's History, Book II, Chapter 30
3. Faustos Buzand's The History of Armenia, Book IV, Chapter 5
4. Koriwn's The History of the Life and Death of the Holy Teacher Mesrop, Books V and VI
5. Yeznik of Kolb's Against the Heresy of Sects, Chapter 12

Grammar Points

1. The Alphabet and Sound System
1.1. The Alphabet
1.2. The Sound System
1.3. Vocalic and Consonantal Alternation
2. Nominal Declension
2.1. Nouns with Invariable Stems Ending in a Consonant
2.2. Substantives with Invariable Stems Ending in a Vowel
3. The Present System of Verbs
3.1. Present Indicative of 'to be'
3.2. The Present Indicative of All Verbs
3.3. The Present Infinitive
3.4. The Imperfect Tense of All verbs
3.5. The Present Subjunctive
3.6. The Present Imperative
4. Word Order and Congruence
5. Prepositions
6. Nominal Declension
6.1. Stem Variation vs. Vocalic Alternation
6.2. r- and ł-Stems
6.3. ն-Stems with Two Stems
6.4. ն-Stems with Three Stems
7. Demonstratives
7.1. Demonstrative Suffixes
7.2. Demonstrative Adjectives
8. The Aorist System of Verbs
8.1. The Aorist Indicative
8.2. The Aorist Subjunctive
8.3. The Aorist Imperative
9. Adverbs
10. Particles
11. Mixed Nominal Declension
11.1. Substantives with -ն in the Plural Only
11.2. Substantives with -ն in the Singular Only
11.3. Anomalous Nouns
12. Personal Pronouns and Possessives
12.1. Personal Pronouns
12.2. Reflexive and Intensive Pronouns
12.3. Possessive Pronouns and Adjectives
13. Verbal Classification and Anomalous Verbs
13.1. Present-Aorist Classification
13.2. Anomalous and Suppletive Verbs
14. The Passive Voice
14.1. Passive Voice in the Present System
14.2. The Aorist System and Mediopassive
14.3. General Notes on Passive Usage
15. Negation
16. Reciprocal, Collective and Distributive Pronouns
16.1. Reciprocal Pronouns
16.2. Collective Pronouns
16.3. Distributive Pronoun
17. Numerals
17.1. Cardinal Numbers
17.2. Ordinal Numbers
17.3. Collective, Multiplicative, Iterative, Distributive, and Fractional Forms
17.4. Numeral Interrogative and Iterative Adverb
18. Participle, Infinitive, and Verbal Adjectives
18.1. Participle Formation
18.2. Participle Usage
18.3. Infinitive
18.4. Verbal Adjectives
19. Comparison
19.1. Comparative
19.2. Superlative
19.3. Comparative Clauses
20. Time and Temporal Clauses
20.1. Time
20.2. Temporal Clauses
21. Interrogatives and Relatives
21.1. Interrogative Adjectives, Prounouns, and Adverbs
21.2. Relative Pronoun
21.3. Indefinite Pronoun
22. Word Formation
22.1. Derivatives from Verbs
22.2. Derivatives from Nouns
22.3. Iteration
23. Case Syntax
23.1. The Nominative Case
23.2. The Accusative Case
23.3. The Genitive Case
23.4. The Dative Case
23.5. The Locative Case
23.6. The Ablative Case
23.7. The Instrumental Case
24. Future Expression and the Subjunctive
25. Adverbial Clauses


ԳՐԱԲԱՐԻ ՄԱՍԻՆ


Գրաբարը 5-րդ դարից սկսյալ եղել է հայոց գրավոր լեզուն: Գրաբարով ստեղծագործել են ընդհուպ մինչև 19-րդ դարի վերջը:

Լեզվի պատմությունը բաժանված է երկու մեծ փուլերի` հինհայերենյան (5-11դդ.) և ետհինհայերենյան (11-19դդ.): Սկզբնական կամ հինհայերենյան փուլում գրաբարը գործածվել է ինչպես գրոց լեզու և միևնույն ժամանակ որպես խոսակցական լեզու` չնչին փոփոխություններով: Իսկ ահա երկրորդ փուլում այն կիրառվել է բացառապես որպես գրոց լեզու: Դարերի ընթացքում գրաբարը հարստացել է` ազդվելով հունարենից ու դասական այլ լեզուներից: Յունաբան ոճի լայն կիրառությունը դրա վառ ապացույցն է:

19-րդ. դարից հետո գրաբարի գործածությունը ավելի ու ավելի սկսեց սահմանափակվել և այսօր այն կիրառվում է միայն Եկեղեցում` որպես ծիսական և հայրապետական գրությունների լեզու:

Այդուհանդերձ` վերջին շրջանում հատկապես երիտասարդության մեջ գրաբար սովորելու փափագը տարածում է գտնում: Միտում է նկատվում այն կրկին կիրառության մեջ դնելու` դասավանդելով դպրոցներում և բուհերում:

Գրաբարով են ստեղծագործել հայոց դասական հեղինակները` Մեսրոպ Մաշտոցը, Մովսես Խորենացին, Ագաթանգեղոսը, Կորյունը, Փավստոս Բուզանդը, Ղազար Փարպեցին և այլոք:

Գրաբարի այբուբենը գրեթե նույնն է, ինչ որ աշխարհաբարինը, միայն պետք է նկատի ունենալ, որ գրաբարի այբուբենում եղած ւ-ը (վյուն) որպես առանձին տառ աշխարհաբարի հայաստանյան վերափոխված արդի այբուբենից դուրս է հանված, իսկ այն շարունակվում է գործածվել այլուր: Հին գրաբարում չի եղել ֆ հնչյուն և տառ, այն այբուբենի մեջ է մտել միջնադարում. միջնադարում է մտել նաև օ տառը: (Գրաբարի հին այբուբենն է` ա, բ, գ, դ, ե, զ, է, ը, թ, ժ, ի, լ, խ, ծ, կ, հ, ձ, ղ, ճ, մ, յ, ն, շ, ո, չ, պ, ջ, ռ, ս, վ, տ, ր, ց, ու, փ, ք):

Գրաբարի ուղղագրությունն ու արտասանությունը լեզուն գրի առնվելու սկզբնական շրջանում` 5-րդ դարում, ճշտիվ համապատասխանել են միմյանց, այսինքն, ամեն մի հնչյուն գրվել է միայն մեկ տառով, և ամեն մի տառ ունեցել է միայն մեկ հնչյուն (արտասանություն): Հետագայում շատ բառերի մեջ այս կամ այն հնչյունը կամ հնչյունները պատմականորեն փոխվել են, բայց ուղղագրությունը մնացել է նույնը:







www.grabar.am
կայքը «Ծիրանի» ՀԿ-ի նախաձեռնություններից մեկն է: Այն նպատակ ունի կայքում տեղադրված տեսահոլովակների, սղագրությունների ու զանազան այլ միջոցների շնորհիվ գրաբարը մատչելի դարձնել բոլորին: Մինչև կայքի պատրաստումը, Հայաստանում և Մեծ Բրիտանիայում անցկացված գրաբարի երկլեզու ինտերակտիվ դասընթացները` Հայր Գարեգին Համբարձումյանի և Թոմ Սամուելյանի կողմից ցույց են տվել որ հայերիս մեջ, անկախ տարիքից, մեծ հետաքրքրություն կա գրաբարի հանդեպ: Մեծագույն խնդիրներից մեկը, որ առկա է այսօր մեզանում, եկեղեցական լեզվին անհաղորդ լինելն է: Հասկանալի է, որ երկու ժամ Սուրբ Պատարագին մասնակցել և ընդամենը մի քանի բառ հասկանալը շատ դժվար է: Ուստի, պիտի փորձենք այս կայքի միջոցով էլ ավելի հաղորդ դառնալ մեր հայրերի լեզվին` շուտով բացահայտելով ինքներս մեզ համար, որ գրաբարը ոչ թե խրթին ու մեռած մի լեզու է, այլ կենդանի լինելով` այն մինչև այսօր առատապես ճոխացնում է աշխարհաբար հայերենի մեր երկու ճյուղերը` արևելահայերենն ու արևմտահայերենը:

Գրաբարի և դրա կիրառության մասին Նարեկ Աշուղաթոյանի պատրաստած «Գրաբար, Լեզու Նախնեաց» ֆիլմը, որ կարելի է դիտել այս կայքի գլխավոր էջի վրա, լավագույնս բացահայտում է գրաբարի գեղեցկությունը և ներկայացնում այն սովորելու կարևորությունը:


Էլ. փոստ:    tsiranihk@gmail.com



ԿԱՅՔԻՑ ՕԳՏՎԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

www.grabar.am կայքում շատ հեշտ է կողմնորոշվելը: Փարձել ենք անել հնարավորը, որպեսզի դասընթացի մասնակիցներն առանց բարդության կարողանան գրաբար ուսանել:

Կայքի գլխավոր էջի վերնամասում տեղադրված է գրաբարի պատմությունը, քերականական որոշ աղյուսակներ և գրաբար-աշխարհաբար բառարան:

Ինչպես վերնամասում, այնպես էլ էջի կենտրոնում կտեսնեք ինը դասից բաղկացած գրաբարի համառոտ դասընթացը: Սեղմելով առաջին դասի կոճակը` կտեսնեք օրվա տեսանյութը, որի տակ կբացվի նաև դասի գրված օրինակը և Power Point ֆայլը:

Ցանկալի է, որ տեսանյութը դիտելիս ձեր առջև միշտ ունենաք դասի գրված օրինակը, ինչն էլ ավելի կհեշտացնի դասի մեջ առկա կանոնների յուրացումը:

Գլխավոր էջի ձախ կողմի վերնամասում կարող եք դիտել «Ծիրանի» ՀԿ-ի կողմից պատրաստված «Գրաբար, Լեզու Նախնեաց» ֆիլմը:

Ֆիլմի ներքևում կտեսնեք որոշ կայքերի հղումներ: Այդ կայքերը մեծապես օգտակար են գրաբարը հասկանալու և ամեն օր այն կիրառելու առումով: Կարող եք հետևել Սուրբ Պատարագին, հոգեպարար ժամերգություններին և ամեն օր ընթերցել ավետարանական ընթերցվածը` անշուշտ գրաբարով:

Մաղթում ենք արդյունավոր դասընթաց:




Ա

1. Ազն – ազգ, սերունդ

2. Ածեմ – բերել

3. Ակն – աչք

4. Ակն ունիմ – ակնկալել

5. Ամբառնամ – բարձրացնել

6. Ամենայն – ամեն, ամբողջ, բոլոր

7. Այլ – բայց, սակայն, իսկ, ուրիշ, մյուս

8. Այր – մարդ, տղամարդ, ամուսին

9. Անգոսնեմ – նախատել

10. Անդ – այնտեղ

11. Անդունդք – անդունդ, դժոխք

12. Անդր – այնտեղ

13. Անդրէն – նորից, կրկին

14. Անկանիմ – ընկնել

15. Անհնարին – անկարելի, շատ, սաստիկ,

16. Անտի – այնտեղից

17. Առաջի – առաջ, առջև, դիմաց

18. Առնեմ – անել, կատարել

19. Առնում – առնել, վերցնել

20. Արգելում – արգելել

21. Արդ – հիմա, այժմ, ուրեմն

22. Արկանեմ – գցել, նետել

23. Արտաքոյ – դուրս

24. Աւաղեմ – ափսոսալ

25. Աւել ածեմ – ավլել

Բ

1. Բան- խոսք, միտք, գաղափար

2. Բառնամ – վերցնել, բարձել, վերացնել

3. Բարբառ – խոսք, ձայն, լեզու

4. Բարւոք – բարի, պարարտ,

5. Բաց – հեռու, բաց

6. Բիւր – 10.000, անթիվ, անհամար

7. Բնաւ – համայն, բոլոր

8. Բրեմ – փորել

Գ

1. Գէշ –դիակ

2. Գտանեմ – գտնել

Դ

1. Դառնամ – վերադառնալ, դարձի գալ, շրջվել

2. Դատիմ – դատել

3. Դէպ լինի – պատահում է այնպես

4. Դիւրեմ – հանգիստ տալ, հեշտացնել

Ե

1. Եթէ – թե, եթե

2. Եղեւ – եղավ

3. Երագ – արագ

4. Երբէք – երբեմն, մի ժամանակ, երբևէ

5. Երեքտասան – տասներեք

6. Երկիր պագանեմ – երկրպագել

7. Երկնեմ – երկունքի ցավերով բռնվել

8. Եւ - և, ու, նաև, ինչպես նաև, էլ, բայց, այլ, սակայն

9. Եւս - ևս, էլ, այլևս

Զ

1. Զ – նախդիր, որոշյալ առում

2. Զահի հարկանեմ – վախենալ

3. Զանգիտեմ - վախենալ, սարսափել

4. Զգենում – հագնել

5. Զերեկորին, երեկոյան

6. Զերծուցանեմ – ազատվել

7. Զի – որովհետև, որպեսզի, քանզի

8. Զի՞ - ինչո՞ւ, ինչի՞ համար, ինչպե՞ս

9. Զիա՞րդ - ինչպե՞ս, ինչո՞ւ, ինչի՞ համար

10. Զկնի – հետո, հետևից

11. Զհետ – հետևից, հետո

12. Սկիզբն առնեմ – սկսել

13. Զտիւ և զգիշեր – գիշեր-ցերեկ

Է

1. Էր երբեմն – մի ժամանակ կար,

Ը

1. Ըմբռնեմ – բռնել

2. Ընդունիմ – ընդունել, ստանալ

3. Ընկենում – գցել, նետել

Թ

1. Թաւալիմ – գլորվել

2. Թաւալեցուցանեմ- գլորել

3. Թողում- թողնել, ներել, զիջել

Ժ

1. Ժահահոտ – գարշահոտ

2. Ժուժկալ- չափավոր

Ի

1. Ի բաց – դուրս, հեռու

2. Ի բացեայ –դուրս, հեռվից

3. Ի բաց կամ – հեռու կանգնել

4. Իբրեւ – իբրև, որպես, երբ, մոտավորապես

5. Ի դէպ – հարմար, պատշաճ

6. Ի խնդիր – փնտրելու

7. Ի հասարակ գիշերի – կեսգիշերին

8. Ի հեռաստանէ – հեռվից

9. Ի մէջ – մեջ, մեջտեղ

10. Ի միասին – միասին

11. Ի միջի – մեջ

12. Ի միտ առնում – հասկանալ, կռահել

13. Ի ներքոյ – տակը, ներքևում

14. Ինչ – ինչք, ունեցվածք, մի բան, ինչ որ բան

15. Ի վերայ – վրա(ն)

16. Ի տարապարտուց – իզուր տեղը

17. Իւր – իր, իրեն, իր համար

18. Ի քէն – քեզնից

Լ

1. Լինիմ – լինել

2. Լնում – լցնել, բավարարել

3. Լուծանեմ – քանդել, լուծել, քայքայել

4. Լուցանեմ – վառել

5. Լսելիք – ականջ

Խ

1. Խաղամ – շարժվել

2. Խաշն – հոտ (ոչխարների)

3. Խարխարեմ – քանդել, քրքրել

4. Խլեմ ի բաց – դուրս քաշել

5. Խնդրեմ – փնտրել, խնդրել

6. Խոտորեմ – շուռ տալ

7. Խորխորատ – փոս

Ծ

1. Ծախեմ – ծախսել, մսխել

2. Ծաղր առեմ – ծաղրել

3. Ծունր դնեմ – ծնրադրել

Կ

1. Կազմեմ – կարգի բերել, շինել, ստեղծել

2. Կալնում – բռնել, վերցնել, ընդունել

3. Կամ – կամք, գոյություն ունենալ, կանգնել, մնալ

4. Կանգնեմ – կանգնեցնեմ

5. Կատարած – վերջ, վախճան

6. Կարդամ – կանչել, դիմել

7. Կարեմ – կարողանալ

8. Կարի – չափազանց շատ, սաստիկ

9. Կեամ – ապրել, բնակվել

10. Կթեմ – քաղել, կթել

11. Կլանեմ – կուլ տալ

12. Կոչեմ – կանչել, հրավիրել, անվանել

13. Կորուսանեմ – կորցնել, կործանել

Հ

1. Հաճիմ – հավանել, համաձայնվել

2. Հայիմ – նայել

3. Հայցեմ – խնդրել, փնտրել

4. Հանգչիմ – հանգստանալ, մեռնել

5. Հանդերձ – հագուստ, միասին

6. Համեն զոգի – շունչը փչել

7. Հատանեմ – կտրել, հափշտակել

8. Հատուած – կտրվածք

9. Հարկանեմ – խփել, ջարդել, հարվածել

10. Հարկիմ – հարկադրվել, ստիպվել

11. Հրեշտակ – սուրհանդակ, պատգամաբեր

Ձ

1. Ձայն ածեմ – ձայն հանել

2. Ձգեմ – ձգել, նետել, արձակել

Ճ

1. Ճանապարհք – ճանապարհ, վարք, բարք

2. Ճարակեմ – արածել, ուտել

3. Ճեպով – շտապ

Մ

1. Մատչիմ – մոտենալ

2. Մատուցանեմ – մատուցել

3. Մեկնեմ – բաժանել, զատել, բացատրել, մեկնաբանել

4. Մեղանչեմ – մեղք գործել

5. Մետասան- տասնմեկ

6. Միանգամայն – միանգամից, անմիջապես

7. Մի ըստ միոջէ – մեկը մեկի ետևից

8. Միով բանիւ – մի խոսքով

9. Մուծանեմ- մտցնել

Յ

1. Յաղագս – մասին, համար

2. Յաճախեմ – սաստկանալ, հաճախանալ

3. Յայնժամ – այն ժամանակ

4. Յայնկոյս – այն` մյուս կողմը

5. Յայսմհետէ – այսուհետ

6. Յանդիման – առջև, դիմաց

7. Յաւուր պատշաճի – օրվան համապատասխան

8. Յենում – հենվել

9. Յետ – հետո, վերջ

10. Յո՞- ո՞ւր

11. Յոյժ – ղիստ շատ, սաստիկ

12. Յորժամ – երբ, եթե

13. Յուղարկեմ – ուղարկել

Ն

1. Նայիմ – նայել

2. Ներքին – ներսի, ներքևի

3. Նկրտիմ – ջանալ

Շ

1. Շինուած – շենք, կառույց

2. Շիջանիմ – հանգչել

Ո

1. Ո – ով, ով որ

2. Ողջոյն – ողջույն, ամբողջ

3. Ոմն – մեկը

4. Ո՞չ ապաքէն - չէ՞ որ…

5. Ունիմ – բռնել, տիրել, պատել, ունենալ

6. Ունջ – ծայր, հատակ

7. Ուստի՞ - որտեղի՞ց

8. Ուստի – հետևաբար, ուստի

9. Ուրեք – մի տեղ

10. Ոք – մեկը, մի մարդ

Չ

1. Չիք – չկա

2. Չորեքեան – չորսն էլ

Պ

1. Պաշտօն – պաշտամունք, ծառայություն

2. Պատահիմ – հանդիպել, արժանանալ

3. Պատառեմ յակօսս- ակոսների բաժանել

4. Պատասխանի տամ – պատասխանել

5. Պատարագ – նվեր, զոհ

6. Պատրեմ – խաբել

7. Պարտասիմ – հոգնել

Ս

1. Սակառ – զամբյուղ

2. Սանդարամետ – գետնի խորք, դժոխք

3. Սատակեմ- սատկեցնել, սպանել

4. Սեաւ - սև

5. Սոյն – սույն, այս, սա

6. Ստացող- տեր, ստեղծող

7. Ստուգիւ- իսկապես, իրոք

Վ

1. Վաղիւ – առավոտյան, վաղը

2. Վաղվաղակի – իսկույն, անմիջապես

3. Վասն – մասին, համար

4. Վասն այնորիկ – նրա համար

5. Վասն որոյ – որի համար

6. Վասն զի – քանի որ

7. Վաստակիմ – հոգնել, տառապել

8. Վարեմ – քշել, վռնդել

9. Վեշտասան – տասնվեց

10. Վնաս առնեմ – վնասել

Տ

1. Տամ – տալ

2. Տամ թոյլ – թույլ տալ

3. Տարածանեմ – տարածել, սփռել

4. Տարաշխարհ – օտար երկիր

5. Տիւ – ցերեկ

6. Տուր եւ առութիւն – առևտուր

Ց

1. Ցանգ – ցանկապատ

2. Ցանկամ – ցանկանալ, ուզել

3. Ցասնում – զայրանալ

4. Ցոյցք – ապացույցներ, նշաններ

5. Ցորեան – ցորեն

6. Ցուցանեմ – ցույց տալ

Փ

1. Փոխիմ ի կենցաղոյս – մեռնել

2. Փող հարում – փող հնչեցնել

3. Փութով – շտամ


Գրաբարյան ասույթներ

1. Երկիւղ թերահաւատութեան է նշանակ:

(Երկյուղը թերահավատության նշան է:)

2. Նեղութիւնք զհամբերութիւն գործեն:

(Նեղությունները համբերություն են կերտում:)

3. Բազումք են կոչեցեալք, եւ սակաւք ընտրեալք:

(Շատ են կանչվածները, բայց սակավ` ընտրյալները:)

4. Ամենայն չարիք մտանեն ի միտս մարդոյ յանուսումնութենէ:

(Բոլոր չար բաները մարդու միտքն են մտնում տգիտությունից:)

5. Տուք զկայսերն կայսեր եւ զԱստուծոյն Աստուծոյ:

(Տվեք կայսրինը` կայսեր և Աստծունը` Աստծուն:)

6. Ճանաչել զիմաստութիւն եւ զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ:

(Ճանաչել իմաստությունն ու խրատը, իմանալ հանճարի խոսքերը:)

7. Մարգարէ յիւրում գաւառի պատիւ ոչ ունի:

(Մարգարեն իր գավառում պատիվ չունի:)

8. Վկայութիւն իմ ճշմարիտ է, զի գիտեմ ուստի եկի եւ յո երթամ:

(Իմ վկայությունը ճշմարիտ է, քանզի գիտեմ թե որտեղից եմ եկել և ուր եմ գնում:)

9. Իմաստուն կանայք շինեցին տունս, իսկ անզգամքն ձեռօք իւրեանց կործանեցին:

(Իմաստուն կանայք տներ շինեցին, իսկ անզգամներն իրենց ձեռքերով կործանեցին:)

10.Վա՛յ որ պահէ զագահութիւն չար ի տան իւրում:

(Վայ նրան, ով չար ագահությունը պահում է իր տանը:)

11.Մի՜ նիւթեր բարեկամի քում չարիս, որ հեցեալ եւ յուսացեալ իցէ ի քեզ:

(Դավեր մի՛ նյութիր քո բարեկամի դեմ, որ հույսը դրել է քեզ վրա:)

12.Մ՜ի ստանար նախատինս յարանց չարաց, եւ մ՜ի նախանձիր ընդ ճանապարհս նոցա:

(Չար մարդկանցից նախատինք մի՛ ստացիր, և նրանց կյանքին մի՛ նախանձիր:)

13.Ոչ օգնեսցեն գանձք անօրինաց, այլ արդարութիւն փրկէ ի մահուանէ:

(Գանձերն անօրեններին չեն օգնելու, բայց արդարությունը փրկում է մահվանից:)

14.Բրդեա’ քաղցելոց զհաց քո, եւ զաղքատն անյարկս տար ի տուն քո:

(Աղքատներին տուր քո հացը, իսկ անօթևան աղքատներին տար քո տունը:)

15.Ի հաւատոյ եւ յուսմանէ տգէտք երեւին, եւ ի գործս` ծոյլք:

(Հավատի և ուսման մեջ տգետ են երևում և գործի մեջ` ծույլ:)

16.Երանի որոց ոչ իցէ տեսեալ եւ հաւատասցեն:

(Երանի նրանց, որ չեն տեսնի բայց կհավատան:)

17.Ոչ է բարւոք առնուլ զհաց ի մանկանց եւ արկանել շանց:

(Պատշաճ չէ մանուկներից վերցնել հացն ու այն նետել շների առջև:)

18.Կոյր զրկի ի ճառագայթից արեգական, եւ տգիտութիւն զրկի ի կատարեալ կենաց:

(Կույրը զրկվում է արեգակի ճառագայթներից, իսկ տգետը` կատարյալ կյանքից:)

19.Զգո’յշ լերուք յամենայն անիրաւութեանց:

(Զգույշ եղեք բոլոր անիրավություններից:)

20.Իրաքանչիւր ծառ ի պտղոյ իւրմէ ճանաչի:

(Յուրաքանչյուր ծառ իր պտղից է ճանաչվում:)

21.Ի յաւելուածոյ սրտի խօսի բերան նորա:

(Սրտի ավելցուկից է խոսում նրա բերանը:)

22.Վկայ սուտ առանց պատժի ոչ լիցի:

(Սուտ վկան ռանց պատժի չի մնա:)

23.Ոչ ոք կարէ երկուց տերանց ծառայել. կամ զմին ատիցէ եւ զմեւսն սիրիցե, կամ մին սիրիցէ եւ զմեւսն արհամարհիցէ:

(Ոչ ոք չի կարող երկու տերերի ծառայել. կամ մեկին կատի և մյուսին կսիրի, կամ մեկին կսիրի և մյուսին կարհամարհի:)

24.Այր պակասամիտ արհամարհէ զընկերն:

(Պակասամիտ մարդն արհամարհում է իր ընկերոջը:)

25.Ամենայն մարմին որպէս հանդերձ մաշի:

(Ամեն մի մարմին հագուստի պես մաշվում է:)

26.Ի ծագել արեգական կորնչին աստեղք:

(Արեգակի ծագելու ժամանակ աստղերը կորչում են:)

27.Ես եմ հովիւն քաջ, եւ ճանաչեմ զիմսն եւ ճանաչիմ յիմոցն:

(Ես եմ բարի հովիվը և ճանաչում եմ իմիններին և ճանաչվում եմ իմինների կողմից:)

28.Հունձք բազում են եւ մշակք` սակաւ:

(Հունձքը առատ է, բայց մշակները` սակավ:)

29.Այրին այն տառապեալ շատ արկ քան զամենեսեան:

(Այն տառապյալ այրին բոլորից ավելի շատ գցեց:)

30.Ոչ ոք լուցանէ զճրագ եւ թաքուցանէ ընդ կարասեաւ կամ դնէ ընդ մահճօք. այլ ի վերայ աշտանակի:

(Ոչ ոք չի վառում ճրագն ու այն թաքցնում կարասի տակ կամ դնում մահճի տակ, այլ աշտանակի վրա է դնում:)

31.Ոչ կարէք Աստուծոյ ծառայել եւ մամոնայի:

(Չեք կարող և՛ Աստծուն ծառայել, և՛ մամոնային:)

32.Ոչ հացիւ միայն կեցցէ մարդ, այլ բանիւ, որ ելանէ ի բերանոյ Աստուծոյ:

(Ոչ միայն հացով կապրի մարդ այլ ամեն մի խոսքով, որ ելնում է Աստծո բերանից:)

33.Խնդալ ընդ խնդացողս, լալ ընդ լացողս:

(Խնդալ խնդացողների հետ, լացել լացողների հետ:)

34.Յորժամ երթայցես ընդ ոսոխի քում առ իշխանն, ի ճանապարհի տուր զհաշիւն զերծանել ի նմանէ:

(Երբ քո թշնամու հետ գնաս իշխանի մոտ, ճանապարհին տուր նրա հաշիվը` նրանից ազատվելու համար:)

35.Իմաստութիւն ծածկեալ եւ գանձ անյայտ, ո’ր օգուտ է յերկոցունց:

(Ծածկված իմաստություն և անհայտ գանձ, ո՛րն է երկուսից օգտակար:)

36.Եւ որպէս կամիք թէ արասցէն ձեզ մարդիկ, այնպէս արասջիք եւ դուք նրանց:

(Եւ ինչպես որ կամենում եք, որ մարդիկ ձեզ անեն, նույնպես և դուք արեք նրանց:)

37.Որ փորէ խորխորատ ընկերի իւրում` ինքն Éցցէ զնա:

(Ով փոս է փորում իր ընկերոջ համար, ինքն էլ կլնցնի այն:)

38.Որդւոյ նենգաւորի բարի ինչ մի’ լինիցի:

(Նենգավորի որդուն որևէ բարի բան չի լինի:)

39.Շրթունք ճշմարիտք հաստատեն զվկայութիւն:

(Ճշմարիտ շրթունքները հաստատում եմ վկայությունը:)

40.Ծառայ իմաստուն տիրեսցէ տերանց անմտաց:

(Իմաստուն ծառան կտիրի անմիտ տերերին:)

41.Ի միում մարմնի անդամս բազումս ունիմք, եւ անդամքն ամենայն զնոյն գործ ունին:

(Մի մարմնում բազում անդամներ ունենք, սակայն բոլոր անդամները նույն գործն ունեն:)

42.Ամենեքեան որ սուր առնուցուն` սրով անկանիցին:

(Բոլոր նրանք, ովքեր սուր են վերցնում, սրով էլ կընկնեն:)

43.Ուր նախանձ, անդ է անկարգութիւն եւ ամենայն իրք չարք:

(Ուր նախանձ կա, այնտեղ անկարգություն և ամեն տեսակի չար բաներ կլինեն:)

44.Եթէ ոչ հատն ցորենոյ անկեալ յերկիր մեռանիցի, ինքն միայն կայ, ապա եթէ մեռանիցի, բազում արդիւնս առնէ:

(Եթե ցորենի հատիկը հողի մեջ ընկնելով չմեռնի, ինք միայն կմնա, բայց եթե մեռնի, բազում արդյունք կտա:)

45.Ուր գանձն ձեր է, անդ եւ սիրտք ձեր եղիցին:

(Ուր ձեր գանձերն են, այնտեղ էլ կլինեն ձեր սրտերը:)

46.Անզգամն անգոսնէ զխրատ հօր իւրոյ:

(Անզգամն արհամարհում է իր հոր խրատը:)

47.Ոյք ուտեն զիս` տակաւին քաղցիցեն, եւ ոյք ըմպեն զիս` տակաւին ծարաւեսցին:

(Ովքեր ուտում են ինձ, դեռևս պիտի քաղցեն, և ովքեր ըմպում են ինձ, դեռ կծարավեն: )


Grammar 2

Published in Materials

ՍԻՐԵԼ բայի խոնարհում

Ներգործական

Կրավորական

Ներգործական

Կրավորական

Ներկա

Անցյալ կատ.

Եզակի

Հոգնակի

Եզակի

Հոգնակի

Եզակի

Հոգնակի

Եզակի

Հոգնակի

1

սիրեմ

սիրեմք

սիրիմ

սիրիմք

սիրեցի

սիրեցաք

սիրեցայ

սիրեցաք

2

սիրես

սիրէք

սիրիս

սիրիք

սիրեցեր

սիրեցէք

սիրեցար

սիրեցայք

3

սիրէ

սիրեն

սիրի

սիրին

սիրեաց

սիրեցին

սիրեցաւ

սիրեցան

Անցյալ անկատար

Ապառնի ներգործ./ կրավ.

Եզակի

Հոգնակի

Եզակի

Հոգնակի

Եզակի

Հոգնակի

1

սիրէի

սիրէաք

սիրեցից

սիրեսցուք

սիրեցայց

սիրեսցուք

2

սիրէիր

սիրէիք

սիրեսցես

սիրեսջիք

սիրեսցիս

սիրեսջիք

3

սիրէր

սիրէին

սիրեսցէ

սիրեսցեն

սիրեսցի

սիրեսցին

Ստոր. Ա ապառ.

Հրամայական

Եզակի

Հոգնակի

Եզակի

Հոգնակի

Եզակի

Հոգնակի

Եզակի

Հոգնակի

1

սիրիցեմ

սիրիցեմք

սիրիցիմ

սիրիցիմք

սիրեա՛

սիրեցէ՛ք

սիրեա՛ց

սիրեցարու՛ք

2

սիրիցես

սիրիցէք

սիրիցիս

սիրիցիք

3

սիրիցէ

սիրիցեն

սիրիցի

սիրիցին

Դերբայեր

Ժխտական

Անցյալ.

սիրեցեալ սիրեալ

Եզակի

Հոգնակի

Եզակի

Հոգնակի

Ներկա.

սիրող

մի՛ սիրեր

մի՛ սիրէք

մի՛ սիրիր

մի՛ սիրիք

Ապառնի.

սիրելի սիրելոց

Grammar 1

Published in Materials

ԵՄ, ԼԻՆԵԼ-ի խոնարհում

Ներկա

Անցյալ

Եզակի

Հոգնակի

Եզակի

Հոգնակի

Եզակի

Հոգնակի

1

եմ

եմք

լինիմ

եղանիմ

եղէ

եղեաք

2

ես

էք

….

….

եղեր

եղէք

3

է

են

….

….

եղեւ

եղեն

Անցյալ անկատար

Ապառնի

Եզակի

Հոգնակի

Եզակի

Հոգնակի

1

էի

էաք

լինէի

եղանէի

լիցուք

եղէց

եղիցուք

2

էիր

էիք

….

….

լիցիս

լիջիք

եղիցիս

եղիջիք

3

էր

էին

….

….

լիցի

լիցին

եղիցի

եղիցին

Ստոր. Ապ.

Հրամայական

1

իցեմ

իցեմք

լինիցիմ

եղանիցիմ

ե՛ր

է՛ք

լե՛ր

լերու՛ք

2

իցես

իցէք

..

..

3

իցէ

իցեն

..

..

եղիջի՛ր

եղիջի՛ք

Ժխտական

Դերբայեր

Եզակի

Հոգնակի

Եզակի

Հոգնակի

մի՛ լինիր

մի՛ լինիք

մի՛ եղանիր

մի՛ եղանիք

Past:

լեալ եղեալ

casus telefon
casus teleon
casus telefon